اثرات جسمی و ژنتیکی پرتو های رادیواکتیو

نوشته توسط: معصومه اکبری

اثرات جسمی و ژنتیکی پرتو های رادیواکتیو

اثرات پرتو های رادیو اکتیو به دو قسمت "تاثیرات بدنی یا جسمی" و "تاثیرات ژنتیکی" تقسیم می شود. اثرات اولیه بر روی سلول ها و بافت ها می باشد و اثرات بعدی به گونه های دیگری خواهد بود.

اثرات جسمی

اثرات بدنی باعث صدمه به سلول ها و تغییر آنها می شود. پرتو رادیو اکتیو بر روی تقسیم سلول نیز تاثیر می گذارد. تسریع یا کند سازی تقسیم سلول بر بافت های ابتدایی و جنینی اثر می گذارد.

صدمه به پوسته سلول ، میتوکندری و هسته سلول عملکرد غیر طبیعی سلول می شود که این باعث رشد و مرگ سلول می شود. در معرض اشعه های شدید رادیو اکتیو بودن به سرعت ، بافت و سلول را تقسیم و تجزیه می کند.

برخی از این تاثیر ها بر روی بافت عبارتند از:

_ پوست : بیماری های پوستی و سرطان پوست.

_ دیواره معده و روده : جذب از دستگاه گوارش و ورود به مغز استخوان و در نهایت کم خونی(آنمی)

_ رشد جنینی : اثرات پیری زود رس را می آفریند.

اثرات ژنتیکی

اطلاعات ژنتیکی برای تولید و فعالیت عضو (ارگان) جدید در کروموزوم ها ی سلولهای جنینی (اسپرم و تخمک) حمل می شود. درواقع ، اثرات ژنتیکی ناشی از صدمات مولکول های DNA می باشد.

سلول انسان عادی دارای 46 کروموزوم است که آن ها تنها تعیین کننده کاراکتر فیزیولوژیکی نیستند بلکه هویت منحصر به فرد شخص را تعیین می کنند. هر کروموزوم محتوی مولکول  DNA است که یک ابر مولکول است. هر DNA دو رشته مکمل بافته شده دارد. 

مولکول DNA دو عمل را انجام می دهد: "تکرار" و "رونویسی".

"تکرار" یک کپی از مولکول های DNA به سلول های فرزند است که تمامی اطلاعات ژنتیکی را حفظ می کند. 

"رونویسی" ريبونوکلئيک اسيد پیام آور (mRNA)  را بوسیله مولکول DNA (بعنوان یک قالب) ترکیب می کند. مولکول هایmRNA رشته های آمینو اسید را به شکل پلی پپتید (ترکیبی از آمینو اسید) و پروتیین مشخص می کند.

وقتی دو یا بیشتر مولکول DNA  در هسته های مشابه با اشعه شکسته می شود ، انتها های شکسته دوباره با هم ترکیب می شوند ، که ممکن است بعد از ترکیب به شکل سابق و اصلی خود نباشد و به شکلی جدید پدیدار شود و ممکن است در نهایت منجر به تولید سلول های غیر عادی و سرطانی یا اختلالات وراثتی شود . این پدیده "جابجایی" نامیده می شود. این پی آمد "تغییر حاد" و "جهش" می باشد.